پايان نامه
از آنجايي كه ميان مفسران اسلامي پيرامون تفسير قرآن كريم روشها و گرايشهاي متعدد به چشم ميشود، سؤال اصلي اين است كه امام علي(ع) با چه روش يا روشهايي قرآن كريم را تفسير كرده است؟
در ذيل سؤال اصلي، به اين سؤالات نيز پاسخ بايد داد:
1ـ در تفسير قرآن كريم چه روشهايي وجود دارد؟
2ـ تفاوت ميان روش و گرايش در چيست؟
3ـ اهل بيت(ع) چه جايگاهي در تفسير قرآن كريم دارند؟
4ـ حجيت قول معصومان در تفسير قرآن كريم چگونه است؟
5ـ روش تفسيري امام علي(ع) كه از منابع تفسيري و روايي ـ اعم از منابع شيعي و اهل سنت ـ بهدست ميآيد، كدام است؟
6ـ امام علي(ع) از چه منابعي در تفسير قرآن كريم استفاده كرده است؟
سابقه و ضرورت اين موضوع را اينگونه يافتم:
در نگاه اوليه پيرامون اين موضوع كتابها، مقالات و پاياننامههاي فراوان به چشم ميخورد، ليكن بعد از مراجعه به اين منابع و مطالعة آنها بهدست ميآيد كه اين تحقيقات در يكي از قالبهاي زير قرار ميگيرد:
1ـ بيان روش تفسيري اهلبيت(ع) بهطور كلي.
2ـ بيان روش تفسيري امام علي(ع) به صورت ناقص. مثلاً بيان روش در نهج البلاغه، يا فقط در منابع شيعه، يا فقط در منابع اهل سنت.
3ـ جمعآوري تمام سخنان امام علي(ع) به عنوان «موسوعه = دانشنامه» بدون درنظر گرفتن و پيدا كردن روش تفسيري حضرت.
4ـ در كتابهاي تفسيري كه از روايات تفسيري امام علي(ع) استفاده شده، روشي را براي ما ارائه نميكند؛ زيرا در كنار تعدادي از روايات تفسيري از صحابة رسول خدا(ص) ، روايتي هم از امام علي(ع) صرفاً به عنوان يك ديدگاه در كنار ديگر ديدگاهها مطرح شده است.
5ـ تعداد اندكي از تحقيقات كه سعي بر جامع بودن تحقيق داشته اما مواردي از قلم تحقيق و بررسي نويسنده افتاده است كه در نهايت منجر به نقصان تحقيق و پژوهشِ آنان شده است.
آنچه تحقيق پيرامون اين موضوع را ضروري مينماياند، اين است كه:
اولاً فقط روش تفسيري امام علي(ع) استخراج گردد؛
ثانياً به صورت كامل و جامع به همة منابعي كه از امام علي(ع) به ما رسيده ـ اعم از نهج البلاغه، كتابهاي روايي و تفسيري شيعه و اهل سنت ـ مراجعه شود و روش مورد نظر استخراج گردد.
ثالثاً روشهايي كه اَحياناً در بيان امام علي(ع) نيامده ولي در لسانِ مفسران رايج است در بوتة نقد و بررسي گذاشته شود تا بهترين و كاملترين روش تفسيري براي قرآنپژوهان از بيانات امام علي(ع) الگوي كار و تحقيق قرار گيرد.
اینجانب احمد رضوی دانشجوی کارشناسی ارشد رشته علوم قرآن و معارف حدیث در دانشگاه بين المللي مصطفي (جامعة المصطفی العالمیة) نمایندگی مشهد مقدس نویسنده و صاحب امتیاز وبلاگ هستم.